''Heinricianum'': Urkunde Heinrichs II. für Papst Benedikt VIII. (DH II. 427)

(Heinrich erneuert dem Papst Benedikt VIII. das von Otto I. mit der römischen Kirche abgeschlossen pactum, bestätigt ihm das Kloster Fulda sowie alle anderen Klöster und Besitzungen des heiligen Petrus diesseits der Alpen mit Ausnahme der gegen ein Gebiet zwischen Narni, Teramo und Spoleto eingetauschten Höfe Andiesenhofen, Winhöring und Uuillinbach und unterstellt ihm das Bistum Bamberg. ?.)

In nomine domini dei omnipotentis patris et filii et spiritus sancti. Ego Heinrichus dei gratia imperator augustus spondeo atque promitto per hoc pactum confirmationis nostre tibi beato Petro principi apostolorum et clavigero regni celorum et per te vicario tuo domno Benedicto summo pontifici et universali pape, sicut a predeccesoribus vestris usque nunc in vestra potestate atque ditione tenuistis et disposuistis: civitatem Romanam cum ducatu suo et suburbanis atque viculis omnibus et territoriis eius montanis ac maritimis, litoribus ac portubus, seu cunctis civitatibus castellis oppidis ac viculis Tuscie partibus, id est Portum, Centumcellas, Cerem, Bledam, Marturianum, Sutriam, Nepem, castellum Gallisem, Ortem, Polimartium, Ameriam, Tudam, Perusiam cum tribus insulis suis, id est maiore et minore, Puluensim, Narniam et Vtriculum cum omnibus finibus ac territoriis ad supra scripta civitates pertinentibus. Nec non exarchatum Rauennatem sub integritate cum urbibus civitatibus oppidis et castellis, que pie recordationis domnus Pipinus et domnus Karolus et domnus Ludouicus et Otto et itidem Otto filius eius , predecessores videlicet nostri, beato Petro apostolo et predecessoribus vestris iam dudum per donationis paginam contulerunt, hoc est civitatem Rauennam et Emeliam: Bobium, Cesenam, Forumpopuli, Forumliui, Fauentiam, Immolam, Bononiam, Ferrariam, Comiacclum, Adrianis atque Gabellum cum omnibus finibus territoriis atque insulis terra marique ad supra dictas civitates pertinentibus. Simul et Pentapolim: videlicet Ariminum, Pensaurum, Fanum, Senogalliam, Anconam, Ausimum, Humanam, Hesim, Forumsimpronii, Montemfeltri, Urbanum et territorium Baluensem, Callis, Luciolis et Eugubium cum omnibus finibus ac territoriis ad easdem civitates pertinentibus. Eodem modo territorium Sabinense, sicut a predictis imperatoribus antecessoribus nostris beato Petro apostolo per donationis scriptum concessum est sub integritate. Et est in partibus Tuscie Logobardorum Castellum Felicitatis, Urbem ueterem, Balneum regis, Ferenti, Viterbium, Orchem, Martam, Bledam, Tuscanam, Suanam, Populonium, Roselles cum suburbanis atque viculis et omnibus territoriis ac maritimis, oppidis seu finibus omnibus. Itemque a Lunis cum insula Corsica in Suriano, deinde in monte Bardonis, deinde in Berceto, exinde in Parma, deinde in Regia, exinde in Mantua atque in Monte Silicis atque provincia Uenetiarum et Istria nec non et cunctum Spoletanum ducatum seu Beneuentanum una eum ecclesia sancte Christine posita prope Papiam iuxta Padum quarto miliario, Item in partibus Campanie Soram, Arces, Aquinum, Arbinum, Teanum, Capuam. Nec non et patrimonium ad potestatem et ditionem vestram pertinentia, sicut est patrimonium Beneuentanum etNeapolitanum atque patrimonia Calabrie et superioris et inferioris de civitate autem Neapolitana cum castellis et territoriis ac finibus et insulis sibi pertinentibus, sicuti ad easdem aspicere videntur nec non patrimonium Sicilie, si deus nostris illud tradiderit manibus. Simili modo civitatem Gaietam et Fundum cum omnibus earum pertinentiis. Super hec confirmamus vobis Fuldense monasterium et abbatis eius consecrationem atque omnia monasteria cortes et villas, quas in ultramontanis partibus sanctus Petrus habere dinoscitur, absque Antesna, Uuiniheringa sive Uuillinbach, que a sancti Petri ecclesia per commutationis paginam episcopo nostro Babenbergensi collate sunt, pro quibus sepe dicte ecclesie sancti Petri transcribimus concedimus et confirmamus omnem illam terram, quam inter Narniam, Terannem vel Spoletum ex regni nostri parte habuimus. Sub tuitione preterea sancti Petri et vestra vestrorumque successorum pretaxatum episcopium Babenbergense offerimus, unde sub pensionis nomine equum unum album faleratum ex eiusdem loci episcopo vos annualiter suscepturos sancimus. Offerimus insuper firmamus et corroboramus tibi, beate Petre, ac vicario tuo domno Benedicto et successoribus eius, prout bone memorie pape Iohanni suisque successoribus a predecessoribus nostris Ottonibus factum est, civitates et oppida cum piscariis suis : Reatem, Amiternam, Furconem, Nursiam, Baluam et Marsim et alibi civitatem Terannem cum pertinentiis suis. Has omnes supra scriptas provincias urbes et civitates oppida atque castella viculos ac territoria simulque patrimonia pro statu regni nostri cunctoque christianorum populo conservando iam dicte ecclesie tue, beate Petre, vicarioque tuo Benedicto ac successoribus eius usque in finem seculi eo modo confirmamus, ut in suo detineant iure principatu atque ditione. Simili modo per hoc nostre delegationis pactum confirmamus donationes, quas pie recordationis Pipinus rex et postea domnus Karolus excellentissimus imperator ac deinceps Ottones piissimi beato Petro Christi apostolo spontanea voluntate contulerunt, nec non et censum vel pensionem seu ceteras dationes, que annuatim in palatium regis Longobardorum inferri solebant sive de Tuscia sive de ducatu Spoletano, sicut in supra scriptis donationibus continetur et inter sancte memorie Adrianum papam et domnum Karolum imperatorem convenit, quando idem pontifex eidem de supra scriptis ducatibus, id est Tuscano et Spoletano, sue auctoritatis preceptum confirmavit, eo scilicet modo ut annis singulis predictus census ad partem ecclesie sancti Petri persolvatur, salva super eosdem ducatus nostra in omnibus dominatione et illorum ad nostram partem subiectione. Ceterum, sicut diximus, omnia superius nomina ita ad vestram partem per hoc nostre confirmationis pactum corroboravimus, ut in vestro permaneant iure principatu atque ditione, et neque a nobis neque a successoribus nostris per quodlibet argumentum sive machinationem in quacumque parte vestra potestas imminuatur aut a vobis inde aliquid subtrahatur de supra scriptis videlicet provinciis urbibus civitatibus oppidis castris viculis territoriis atque patrimoniis nec non et pensionibus atque censibus, ita ut neque nosfacturi simus neque a quibuslibet ea facere volentibus consentiamus, sed potius omnia que superius leguntur, id est provincie civitates urbes oppida castella territoria patrimonia atque insule censusque et pensiones, ad partem ecclesie beati Petri apostoli atque pontificum in sacratissima sede illius residentium nos in quantum possumus defensores esse testamur, ad hoc ut eam illis ditionem ad utendum atque disponendum firmiter valeant obtineri. Salva in omnibus potestate nostra posterorumque nostrorum, secundum quod in pacto et constitutione ac promissionis firmitate Eugenii pontificis successorumque illius continetur, ut omnis clerus et universi populi Romani nobilitas propter diversas necessitates et pontificum inrationabiles erga populum sibi subiectum asperitates retundendas sacramento se obliget, quatinus futura pontificum electio, quantum uniuscuiusque intellectus fuerit, canonice et iuste fiat, et ut ille, qui ad hoc sanctum apostolicum regimen eligetur, nemine consentiente consecratus fiat pontifex, priusquam talem in presentia missorum nostrorum seu universe generalitatis faciat promissionem pro omnium satisfactione atque futura conservatione, qualem domnus et venerandus spiritualis pater noster Leo Sponte fecisse dinoscitur. Preterea alia minora huic operi inserenda previdimus, videlicet ut in electione pontificum neque liber neque servus ad hoc venire presumat, ut illis Romanis, quos ad hanc electionem per constitutionem sanctorum patrum antiqua admisit consuetudo, aliquod faciat impedimentum; quod si quis contra hanc nostram constitutionem ire presumpserit, exilio tradatur. Insuper etiam, ut nullus missorum nostrorum cuiuscumque impeditionis argumentum componere in prefatam electionem audeat, prohibemus. Nam et hoc omni modo instituere placuit, ut, qui semel sub speciali defensione domni apostolici sive nostra fuerint suscepti, impetrata iuste utantur defensione; quod si quis in quemquam illorum qui hoc promeruerunt violare presumpserit, sciat se periculum vite sue esse incursurum. Illud etiam confirmamus, ut domno apostolico iustam in omnibus servent obedientiam seu ducibus et iudicibus suis ad faciendam iustitiam. Huic enim institutioni hoc necessario annectendum esse perspeximus, ut missi domni apostolici seu nostri semper sint constituti, qui annuatim nobis renuntiare valeant, qualiter singuli duces ac iudices populo iustitiam faciant, hanc imperialem constitutionem quomodo observent; qui missi decernimus ut primum cunctos clamores, qui per neglegentiam ducum vel iudicium fuerint inventi, ad notitiam domni apostolici deferant, et ipse unum e duobus eligat: aut statim per eosdem missos fiant necessitates emendate aut, misso nostro nobis renuntiante, per nostros missos a nobis directos emendentur. Hoc ut ab omnibus fidelibus sancte dei ecclesie et nostris firmum esse credatur, proprie manus signaculo subscriptionibus hoc pactum confirmationis nostre roboravimus et sigilli nostri impressione adsignari iussimus.
Signum domni Heinrici gloriosissimi Romanorum imperatoris augusti.
Signum Erkanbaldi Maguntini archiepiscopi. Signum Heriberti Coloniensis archiepiscopi. Signum Bobonis Treuerensis archiepiscopi. Signum Thiederici Metensis episcopi. Ego Eberhardus Babenbergensis ecclesie episcopus Romane sedis subditus subscripsi. Ego Macelinus. Vuirciburgensis episcopus subscripsi. Ego Wicilinus Stratburgensis episcopus subscripsi. Ego Walterius Spirensis episcopus subscripsi. Ego Ruodardus Constantiensis episcopus subscripsi. Ego Vodalricus Kuriensis episcopus subscripsi. Ego Adalberus Basilensis episcopus subscripsi. Ego Heimmo Vuerdunensis episcopus subscripsi. Ego Vualtheri Heihsteidensis episcopus subscripsi. Signum Rihchardi Fuldensis abbatis. Signum Arnoldi Herfeldensis abbatis. Signum Burchardi abbatis. Signum Ruodhois Eluuanensis abbatis. Signum Godifridi ducis. Signum Berinhardi ducis. Signum Thiederici ducis. Signum Welphonis comitis. Signum Cunonis comitis. Signum Kunrati comitis. Signum Ottonis comitis. Signum Adilbrahtis comitis. Bobonis comitis. Signum Friderici comitis. Signum Bezilini y comitis. Signum Ezonis comitis palatini. Signum Friderici camerarii. Signum Ezonis infertoris. Signum Henzonis pincernarii. Signum Huzis, Alimun, Berenger, Adilman, Adlilbero.