Urkunde Heinrichs II. über die Beilegung des Gandersheimer Streites (DH II. 255)

(Heinrich erneuert seine Urkunde von 1007 über die Beilegung des Gandersheimer Streites zwischen Erzbischof Willigis von Mainz und Bischof Bernward von Hildesheim. Werla 1013.)

In nominae sanctae et perpetuae trinitatis, patris et filii et spiritus sancti. Heinricus secundus dei gratia rex. Omnibus fidelibus salutem et pacem in Christo perpetuam. Servus Iesu Christi dei et domini mei et filius ancillae suae, recognoscentes non nostris meritis huius terreni regiminis culmen, quantulumcumque est, nos conscendisse, sed solo respectu divinae pietatis, totum nostrum velle et sapere divino cultui animo et ingenio contradere statuimus et, sicut episcopis et precipue patri nostro spirituali Willigiso archiepiscopo promisimus, ecclesiam dei et sacerdotes Christi sublimare et exaltare vigilantissima devocione pro scire ac posse studebimus. Perpendentes itaque veternum odium inter familiares et precipuos episcopos grassari, W. videlicet Mogontiensem archiepiscopum et Bernuuardum Hildeneshemensem antistitem fide eque ac caritate probatum, anxie nobiscum volventes, quomodo illos ad concordiam revocaremus, difficile timentes, quia sepius ab apostolica sede atque imperiali maiestate archiepiscopus commonitus, ut ab invasu Gandeshemensis aeclesiae desisteret, persuaderi non potuit, tandem tamen, quia utrosque amantissimos habuimus, coram episcopis, qui Palithi in natale domini ad nos convenerant, causam detulimus atque utrosque ita ad caritatem et concordiam infleximus, ut in cuntis se nostro atque episcoporum iudicio optemperaturos promitterent. Dehinc reedifficatam ibidem ecclesiam, que ultra modum et nostrum velle benedictione caruit, consecrandam prefati monasterii II. idus ian. indiximus. B. quoque episcopus noster fidelis ex nostro suasu W. archiepiscopum et universos episcopos in auxilium sibi convocavit, tantaque concordia et unanimitas dei gratia inter dissidentes fratres facta est, ut illud sollemne officium dedicationis maxima caritate fieret, archiepiscopo nil suo iuri presumente, nisi quantum episcopus B. concedendo postularet. Neque enim, ut ante, veritatem pro reverentia vel gratia archiepiscopi subterfugimus, verum firma auctoritate sententiam B. episcopi, quia iudicio omnium fixa claruit, firmavimus, donec suasu communi archiepiscopus ad clerum populumque nobis subsequentibus processit et, facto ante ianuam catholico sermone factaque dotali terminatione, ut moris est, prescriptum coenobium a principio ab antecessoribus B. episcopi legitime absque omni contradictione possessum publice cognovit; sese postmodum in id officii retraxit et, ut nullam reclationem aut repetitionem ipse vel successores eius in prefata ecclesia cum terminis suis ullo unquam tempore habere potuissent, episcopalem ferulam, quam ex more gestabat, nobis roborantibus, episcopis quoque auctorantibus, B. episcopo tradidit, ita inquiens: "Cedo, frater, liti et iuri, in quibus huc usque perstiti et, quia mihi meisque successoribus in hac ecclesia vel terminis canonice nil sine tuo consilio competere scio, tibi tuisque successoribus plenariam potestatem in ea cognosco, et me meosque successores sub presentia domini nostri regis, testimonio quoque fratrum nostrorum, coram Christo abalienabo; et ut nulla interpellatio futuro tempore a me vel meis successoribus fieri possit, hanc ferulam in signum firmitatis tibi dedo". His actis ecclesia ipsa die ex more consecrata est et sequenti die velatio ancillarum dei celebrata, auctorante B. venerabili episcopo. Et quia perpetuam pacem ecclesiae dei cupio, hanc pactionem conscribi anulique mei impressione muniri feci meaque subscriptione roboravi.
Signum domni Heinrici (M.) regis invictissimi.
Guntherius cancellarius vice Ercambaldi archicappellani recognovit.
Data indictione XI, anno dominicae incarnationis millesimo XIII, anno vero domni Heinrici secundi regnantis XI; actum Werla; feliciter amen.
Ego Heinricus secundus dei gratia rex huic reconciliationi vel pactioni consentiens signo sancte crucis gaudens subscripsi. + Ego Willigisus Mogontine sedis gratia dei archiepiscopus huic catholice vel canonice reconciliatione et taxationi gaudens signo crucis subscripsi. + Dagino sancte Parthenopolitane aecclesiae archiepiscopus signo sancte crucis subscripsi. + Retharius sancte Patherb. ecclesie episcopus subscripsi. + Bruno sancte Augustburgensis ecclesie episcopus subscripsi. + Thiadricus sancte Mindensis ecclesie episcopus subscripsi. + Arnulfus Halberstadhensis ecclesie episcopus subscripsi. + Berngerus Farthensis ecclesie episcopus subscripsi. + Aeggihardus Sliesuuiccensis ecclesie episcopus subscripsi. + Hildiuuardus sancte Titicensis ecclesie episcopus subscripsi. + Vuigo sancte Brandeburgensis ecclesie episcopus subscripsi. + Aerlugin Camaracensis ecclesie episcopus subscripsi. + Bernhardus dux Uuestualorum subscripsi. + Hirimannus dux Sueuorum subscripsi. + Burghardus palatinus comes subscripsi. + Heinricus comes subscripsi. + Sigifridus comes subscripsi. + Aeggihardus comes subscripsi. + Gero comes subscripsi. + Thiaedericus comes subscripsi. + Cristan comes subscripsi. + Geuuzo comes subscripsi. + Bodo comes subscripsi. + Liudulf comes subscripsi. + Dodico comes. + Sigubodo comes subscripsi. + Vdo comes subscripsi. + Sigifrid. + Bernherd comes. + Hiriman comes subscripsi. + Herp Aegizinis filius subscripsi. + Hernust comes subscripsi. +

>